Khi nào nên sử dụng kệ trung tải thay cho kệ pallet?

Trong quá trình thiết kế và vận hành kho hàng, lựa chọn hệ thống kệ lưu trữ phù hợp ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sử dụng diện tích, tốc độ xuất nhập hàng và chi phí đầu tư của doanh nghiệp. Trong đó, kệ trung tải và kệ pallet là hai giải pháp phổ biến, nhưng mỗi loại lại đáp ứng những nhu cầu lưu trữ khác nhau.

Không phải kho hàng nào cũng cần hệ thống kệ pallet nhiều tầng kết hợp xe nâng. Với những doanh nghiệp lưu trữ thùng carton, linh kiện, phụ tùng hoặc hàng hóa có kích thước vừa phải, thường xuyên lấy từng sản phẩm hoặc từng kiện hàng, kệ trung tải có thể là phương án phù hợp hơn.

Vậy khi nào doanh nghiệp nên sử dụng kệ trung tải thay cho kệ pallet? Cần dựa trên những tiêu chí nào để lựa chọn? Bài viết dưới đây sẽ phân tích các trường hợp cụ thể để giúp doanh nghiệp tìm được giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tế.

1. Phân biệt kệ trung tải và kệ pallet

Trước khi lựa chọn, doanh nghiệp cần hiểu rõ cấu tạo, phương thức lưu trữ và đặc điểm vận hành của từng hệ thống.

1.1. Kệ trung tải là gì?

Kệ trung tải là hệ thống kệ chứa hàng bằng thép, được thiết kế để lưu trữ hàng hóa có tải trọng trung bình. Cấu tạo phổ biến gồm khung trụ, thanh beam ngang và mâm tầng. Hàng hóa được đặt trực tiếp lên từng tầng kệ, không nhất thiết phải đóng thành pallet.

Nhân viên có thể lấy hàng bằng tay hoặc sử dụng xe đẩy, xe nâng tay và các thiết bị hỗ trợ phù hợp.

Kệ trung tải thường được sử dụng để lưu trữ:

• Thùng carton, hộp hàng và kiện hàng có kích thước vừa phải.
• Linh kiện điện tử, phụ tùng xe máy, ô tô.
• Vật tư sản xuất và thiết bị kỹ thuật.
• Hàng hóa có nhiều chủng loại, cần phân chia theo mã sản phẩm.

 

Ưu điểm của hệ thống này là có thể bố trí nhiều tầng, phân loại hàng hóa trực tiếp trên từng vị trí và thuận tiện cho hoạt động lấy hàng thủ công.

1.2. Kệ pallet là gì?

Kệ pallet là hệ thống lưu trữ hàng hóa theo đơn vị pallet. Hàng hóa thường được đặt trên pallet gỗ, pallet nhựa hoặc pallet kim loại, sau đó sử dụng xe nâng để đưa vào và lấy ra khỏi các vị trí lưu trữ.

Cấu tạo phổ biến gồm khung cột đứng, thanh beam ngang, giằng liên kết và các phụ kiện an toàn. Tùy theo nhu cầu, doanh nghiệp có thể lựa chọn kệ Selective, Double Deep, Drive In hoặc các hệ thống chuyên dụng khác.

Kệ pallet phù hợp với:

• Hàng hóa được đóng gói và lưu trữ theo pallet.
• Nguyên vật liệu, thành phẩm có số lượng lớn.
• Kho phân phối, kho logistics và kho trung chuyển.
• Hoạt động nhập xuất hàng thường xuyên bằng xe nâng.
  
  

1.3. So sánh kệ trung tải và kệ pallet

Tiêu chí	Kệ trung tải	Kệ pallet
Đơn vị lưu trữ	Thùng, kiện, sản phẩm	Pallet hàng
Phương thức lấy hàng	Chủ yếu bằng tay	Chủ yếu bằng xe nâng
Cấu tạo phổ biến	Khung trụ, beam, mâm tầng	Khung trụ, beam đỡ pallet
Khả năng tiếp cận	Tiếp cận trực tiếp từng tầng	Tiếp cận theo vị trí pallet
Hàng hóa phù hợp	Linh kiện, phụ tùng, thùng hàng, vật tư	Hàng đóng pallet, nguyên vật liệu, thành phẩm
Mô hình kho	Kho vật tư, phụ tùng, hàng lẻ	Kho phân phối, kho thành phẩm, kho logistics

Cần lưu ý, tải trọng không phải là tiêu chí duy nhất để phân biệt hai hệ thống. Khả năng chịu tải thực tế phụ thuộc vào thiết kế khung, beam, mâm tầng, vật liệu, kích thước và cách phân bố hàng hóa. Doanh nghiệp cần căn cứ vào thông số tải trọng của nhà sản xuất thay vì áp dụng một ngưỡng chung cho mọi loại kệ.

2. Khi nào doanh nghiệp nên sử dụng kệ trung tải thay cho kệ pallet?

Kệ trung tải thường phù hợp hơn khi doanh nghiệp cần lưu trữ hàng hóa theo từng thùng, kiện hoặc sản phẩm, thay vì quản lý hàng theo đơn vị pallet. Dưới đây là 5 trường hợp nên cân nhắc.

2.1. Khi hàng hóa không được lưu trữ theo pallet

Đây là một trong những trường hợp rõ ràng nhất để doanh nghiệp lựa chọn kệ trung tải.

Trên thực tế, nhiều loại hàng hóa được lưu trữ trong thùng carton, hộp, khay hoặc kiện nhỏ. Một số sản phẩm có kích thước và quy cách khác nhau, không thuận tiện để gom thành pallet đồng nhất.

Nếu sử dụng kệ pallet cho nhóm hàng này, doanh nghiệp có thể phải thực hiện thêm công đoạn đóng pallet, sắp xếp hàng hóa và sử dụng thiết bị nâng hạ. Những công đoạn đó không phải lúc nào cũng cần thiết.

Kệ trung tải cho phép đặt trực tiếp thùng hàng hoặc sản phẩm lên mâm tầng. Nhờ vậy, nhân viên có thể lấy hàng theo từng đơn vị mà không cần đưa cả pallet ra khỏi vị trí lưu trữ.

Những mô hình kho có thể phù hợp:

• Kho linh kiện điện tử.
• Kho phụ tùng xe máy, ô tô.
• Kho thiết bị điện và vật tư kỹ thuật.
• Kho nguyên vật liệu sản xuất.
• Kho hàng tiêu dùng đóng thùng nhỏ.
  
  

Ví dụ, một doanh nghiệp phân phối phụ tùng có hàng nghìn chi tiết với nhiều kích thước khác nhau. Nếu mỗi loại hàng chỉ có một số lượng nhỏ, việc bố trí từng mã hàng trên các tầng kệ trung tải có thể thuận tiện hơn so với tổ chức lưu trữ theo pallet.

2.2. Khi doanh nghiệp thường xuyên lấy từng sản phẩm hoặc từng thùng hàng

Phương thức lấy hàng là yếu tố rất quan trọng khi lựa chọn hệ thống kệ. Trong hoạt động kho vận, có thể phân biệt ba hình thức lấy hàng phổ biến:

• Pallet picking: Lấy nguyên pallet hàng.
• Case picking: Lấy nguyên thùng carton.
• Piece picking: Lấy từng sản phẩm riêng lẻ.
  
  

Nếu hoạt động chủ yếu là lấy nguyên pallet, kệ pallet thường phù hợp hơn. Ngược lại, nếu nhân viên phải lấy từng thùng hoặc từng sản phẩm để đóng gói và giao hàng, kệ trung tải có thể mang lại sự thuận tiện trong thao tác.

Chẳng hạn, một kho thương mại điện tử có hàng trăm hoặc hàng nghìn mã sản phẩm. Mỗi đơn hàng có thể bao gồm nhiều mặt hàng khác nhau, mỗi mặt hàng chỉ cần lấy một vài sản phẩm. Việc bố trí các mã hàng trên từng tầng kệ trung tải giúp nhân viên tiếp cận trực tiếp vị trí lưu trữ.

Giải pháp này phù hợp khi doanh nghiệp cần phân chia hàng hóa theo mã SKU, kiểm kê thường xuyên, bổ sung hàng vào các vị trí lấy hàng và xử lý đơn hàng có nhiều chủng loại sản phẩm.

Tuy nhiên, nếu số lượng đơn hàng và lượt lấy hàng tăng cao, doanh nghiệp vẫn cần đánh giá thêm phương án tối ưu lối đi, phân khu lấy hàng và sử dụng xe đẩy hoặc hệ thống quản lý kho. Chỉ thay đổi loại kệ không đồng nghĩa với việc tự động tăng năng suất.

2.3. Khi doanh nghiệp chưa cần đầu tư hệ thống xe nâng

Kệ pallet thường được sử dụng kết hợp với xe nâng để đưa hàng hóa lên các tầng cao. Vì vậy, khi lựa chọn hệ thống này, doanh nghiệp cần tính đến cả chi phí thiết bị và điều kiện vận hành.

Một số khoản chi phí có thể phát sinh gồm:

• Chi phí mua hoặc thuê xe nâng.
• Chi phí bảo dưỡng và sửa chữa thiết bị.
• Chi phí nhiên liệu hoặc điện năng.
• Chi phí đào tạo và bố trí nhân sự vận hành.
• Chi phí thiết kế lối đi và khu vực thao tác xe nâng.
  
  

Trong khi đó, với kho có hàng hóa phù hợp để lấy bằng tay, kệ trung tải có thể được vận hành mà không cần đầu tư xe nâng chuyên dụng. Nhân viên có thể lấy hàng trực tiếp hoặc sử dụng xe đẩy và thiết bị hỗ trợ đơn giản.

Đây là phương án đáng cân nhắc đối với doanh nghiệp có quy mô kho vừa và nhỏ, lượng hàng lưu trữ không quá lớn hoặc chưa có nhu cầu xuất nhập nguyên pallet với tần suất cao.

Tuy nhiên, không nên kết luận rằng kệ trung tải luôn có chi phí đầu tư thấp hơn kệ pallet. Tổng chi phí còn phụ thuộc vào số lượng tầng, tải trọng, kích thước kệ, diện tích kho và nhân công cần thiết. Doanh nghiệp cần so sánh cả chi phí đầu tư lẫn chi phí vận hành trong thời gian sử dụng.

2.4. Khi kho có nhiều chủng loại hàng hóa và thường xuyên thay đổi

Một số kho hàng không có cơ cấu hàng hóa cố định. Số lượng mã hàng, kích thước sản phẩm và nhu cầu lưu trữ có thể thay đổi theo từng giai đoạn.

Ví dụ, kho phụ tùng có nhiều loại chi tiết máy; kho vật tư sản xuất có nhiều nhóm nguyên liệu; kho thiết bị điện có sản phẩm với nhiều kích thước khác nhau.

Với những trường hợp này, kệ trung tải có thể giúp doanh nghiệp phân chia vị trí lưu trữ theo từng nhóm hàng. Các tầng kệ có thể được bố trí theo kích thước sản phẩm và điều chỉnh khoảng cách nếu kết cấu cho phép.

Nhân viên cũng có thể quan sát, tiếp cận trực tiếp hàng hóa trên từng tầng, thuận tiện cho việc kiểm kê, bổ sung hàng và quản lý tồn kho.

Dù vậy, tính linh hoạt không có nghĩa là doanh nghiệp có thể tùy ý thay đổi kết cấu hoặc tải trọng của kệ. Mọi điều chỉnh cần nằm trong giới hạn thiết kế được nhà sản xuất xác nhận.

2.5. Khi doanh nghiệp muốn tận dụng chiều cao kho nhưng vẫn cần lấy hàng thủ công

Kệ trung tải có thể được thiết kế thành nhiều tầng để tăng sức chứa mà không phải mở rộng diện tích mặt bằng. Phương án này phù hợp với kho có chiều cao tương đối lớn, hàng hóa không quá cồng kềnh và vẫn cần nhân viên tiếp cận trực tiếp.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần tính toán kỹ chiều cao lấy hàng an toàn. Không nên bố trí hàng hóa ở tầng quá cao nếu nhân viên phải với người hoặc sử dụng thang không phù hợp.

Theo tài liệu hướng dẫn của Cơ quan Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Hoa Kỳ (OSHA), đối với hàng hóa cần nâng bằng tay, chiều cao kệ nên được bố trí trong khoảng từ ngang khớp bàn tay khi đứng đến ngang vai. Hàng nặng và thường xuyên sử dụng nên được ưu tiên đặt trong vùng này.

Do đó, khi thiết kế kệ trung tải, doanh nghiệp cần cân nhắc đồng thời chiều cao nhà kho, chiều cao hàng hóa, khả năng tiếp cận và tần suất lấy hàng.

3. Những trường hợp doanh nghiệp vẫn nên sử dụng kệ pallet

Kệ pallet tại Au Viet Rack

Kệ trung tải không thể thay thế hoàn toàn kệ pallet. Doanh nghiệp nên tiếp tục lựa chọn kệ pallet trong những trường hợp sau:

Thứ nhất, hàng hóa được đóng pallet ngay từ đầu. Nếu hàng hóa được đóng gói, quấn màng và vận chuyển theo pallet từ nhà máy hoặc nhà cung cấp, việc sử dụng kệ pallet thường phù hợp với quy trình lưu trữ. Doanh nghiệp không cần tháo hàng khỏi pallet rồi sắp xếp lại lên từng tầng kệ.

Thứ hai, kho có số lượng hàng lớn và cần lưu trữ theo đơn vị pallet. Các kho thành phẩm, kho nguyên vật liệu, kho Fulfillment và kho logistics thường có lượng hàng lớn, được quản lý theo lô hoặc pallet. Kệ pallet giúp tổ chức vị trí lưu trữ phù hợp với quy trình này.

Thứ ba, doanh nghiệp có tần suất xuất nhập hàng cao bằng xe nâng. Nếu hoạt động chính là nhập nguyên pallet và xuất nguyên pallet, hệ thống kệ pallet thường phù hợp hơn so với việc lấy hàng thủ công trên từng tầng.

Thứ tư, doanh nghiệp cần khai thác chiều cao lưu trữ ở quy mô lớn. Kệ pallet có thể thiết kế nhiều tầng, kết hợp xe nâng phù hợp với chiều cao nâng. Tùy nhu cầu, doanh nghiệp có thể lựa chọn kệ Selective, Double Deep, Drive In hoặc Radio Shuttle.

Theo OSHA, xe nâng đối trọng trong cấu hình kho truyền thống thường cần lối đi khoảng 12 ft (tương đương 3,66 m). Các hệ thống lối đi hẹp có thể tăng không gian lưu trữ nhưng cần sử dụng thiết bị phù hợp như reach truck hoặc order picker. Đây là số liệu tham khảo cho cấu hình thiết bị được đề cập, không phải kích thước bắt buộc áp dụng cho mọi kho.

Đọc thêm: Top 10 mẫu xe nâng hàng hóa chuyên dụng cho kho hàng 2026

4. Những yếu tố cần xác định trước khi đầu tư kệ trung tải

Để lựa chọn đúng hệ thống kệ, doanh nghiệp nên khảo sát các yếu tố sau:

4.1. Tải trọng và kích thước hàng hóa

Cần xác định trọng lượng trung bình, trọng lượng lớn nhất, số lượng sản phẩm trên mỗi tầng và cách phân bố hàng hóa. Đồng thời, cần đo chiều dài, chiều rộng, chiều cao của sản phẩm hoặc thùng hàng để xác định kích thước mâm tầng và khoảng cách giữa các tầng.

Không nên chỉ lấy trọng lượng của một sản phẩm để xác định tải trọng tầng. Cần tính tổng trọng lượng hàng hóa dự kiến đặt trên tầng và tuân thủ thông số tải trọng của nhà sản xuất.

4.2. Diện tích và chiều cao kho

Ngoài diện tích mặt bằng, cần đo chiều cao thông thủy và xác định các vị trí ảnh hưởng đến việc lắp đặt như cột nhà, cửa kho, hệ thống chiếu sáng, đường ống và thiết bị phòng cháy chữa cháy.

Việc bố trí kệ phải đảm bảo không cản trở lối thoát hiểm, thiết bị phòng cháy chữa cháy và các khu vực vận hành khác.

4.3. Phương thức xuất nhập hàng

Doanh nghiệp cần làm rõ hàng hóa được nhập theo thùng, kiện hay pallet, xuất theo nguyên pallet hay từng sản phẩm; nhân viên lấy hàng bằng tay hay bằng thiết bị hỗ trợ; số lượt nhập xuất trung bình mỗi ngày.

Nếu hàng hóa chủ yếu được lấy bằng tay, kệ trung tải có thể là lựa chọn phù hợp. Nếu hoạt động vận hành phụ thuộc vào xe nâng và hàng hóa được quản lý theo pallet, doanh nghiệp nên cân nhắc hệ thống kệ pallet.

5. Có nên kết hợp kệ trung tải và kệ pallet trong cùng một kho?

Doanh nghiệp không nhất thiết phải lựa chọn duy nhất một loại kệ cho toàn bộ kho hàng. Nếu có nhiều nhóm sản phẩm với đặc điểm lưu trữ khác nhau, việc kết hợp kệ trung tải và kệ pallet có thể mang lại hiệu quả tốt hơn.

Ví dụ, một nhà máy sản xuất có thể phân chia kho thành các khu vực:

Khu vực kho	Giải pháp lưu trữ đề xuất
Khu nguyên vật liệu nhập theo pallet	Kệ pallet
Khu linh kiện, phụ tùng	Kệ trung tải
Khu vật tư sản xuất	Kệ trung tải
Khu thành phẩm chờ xuất	Kệ pallet
Khu hàng lẻ chờ đóng gói	Kệ trung tải

Cách bố trí này giúp doanh nghiệp sử dụng đúng loại kệ cho từng nhóm hàng, hạn chế việc đầu tư một hệ thống không phù hợp với phương thức lấy hàng thực tế.

Tuy nhiên, phương án kết hợp cần được thể hiện trên sơ đồ mặt bằng. Doanh nghiệp phải tính toán lối đi, khu vực thao tác, phương tiện vận chuyển và khoảng cách an toàn giữa các hệ thống kệ.

6. Au Viet Rack - Tư vấn thiết kế và lắp đặt kệ trung tải cho doanh nghiệp

Lựa chọn đúng hệ thống kệ không chỉ giúp doanh nghiệp tổ chức hàng hóa khoa học mà còn ảnh hưởng đến chi phí đầu tư và hiệu quả vận hành lâu dài.

Nếu kho hàng chủ yếu lưu trữ thùng carton, linh kiện, phụ tùng hoặc vật tư cần lấy trực tiếp bằng tay, kệ trung tải là giải pháp đáng cân nhắc. Ngược lại, với kho có lượng hàng lớn được đóng pallet và thường xuyên sử dụng xe nâng, hệ thống kệ pallet có thể phù hợp hơn.

Au Viet Rack cung cấp giải pháp thiết kế và sản xuất kệ kho hàng công nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn cấu hình lưu trữ dựa trên đặc điểm hàng hóa và điều kiện mặt bằng thực tế.

Các hạng mục tư vấn bao gồm khảo sát diện tích kho, lựa chọn loại kệ, thiết kế kích thước và tải trọng, sản xuất, cung cấp và lắp đặt hệ thống kệ.

Liên hệ Au Viet Rack để được tư vấn giải pháp kệ kho hàng phù hợp với diện tích, tải trọng và quy trình vận hành của doanh nghiệp.