Cách Bố Trí Kệ Kho Lạnh Để Tối Ưu Luồng Khí Lạnh

Trong hệ thống kho lạnh, chỉ cần sắp xếp kệ sai cách là luồng khí lạnh bị chặn lại, khiến nhiệt độ không đồng đều, hàng hóa nhanh hỏng và tiêu tốn điện năng. Bài viết này của Au Viet Rack sẽ giúp bạn hiểu rõ vì sao cách bố trí kệ lại ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm lạnh, cùng các nguyên tắc vàng khi thiết kế hệ thống kệ kho lạnh: lựa chọn loại kệ phù hợp, khoảng cách tường – sàn – trần đúng chuẩn, hướng đặt kệ theo luồng gió lạnh, và cách sắp xếp hàng hóa khoa học. 

1. Vì sao cách bố trí kệ quyết định luồng khí lạnh?

Cách bố trí kệ trong kho lạnh đóng vai trò then chốt trong việc định hướng và duy trì luồng khí lạnh ổn định trong toàn bộ không gian lưu trữ. Thực tế, khí lạnh từ dàn lạnh không tự phân bổ đều nếu bị các dãy kệ che chắn hoặc sắp xếp quá sát nhau. Khi luồng gió bị cản, không khí lạnh khó tiếp cận sâu vào bên trong kệ, đặc biệt ở các vị trí thấp, góc kho hoặc cuối dãy, từ đó hình thành các vùng nhiệt độ không đồng nhất.

Việc chênh lệch nhiệt độ này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng bảo quản hàng hóa, nhất là thực phẩm đông lạnh và nông sản yêu cầu mức nhiệt ổn định. Đồng thời, hệ thống làm lạnh buộc phải tăng công suất để bù nhiệt, dẫn đến tiêu hao điện năng cao hơn, chi phí vận hành tăng và nguy cơ quá tải thiết bị. Ngược lại, bố trí kệ kho lạnh hợp lý sẽ tạo ra các hành lang gió thông thoáng, giúp khí lạnh lưu thông liên tục, phân bổ đều đến từng pallet, từ đó duy trì nhiệt độ ổn định và nâng cao hiệu quả khai thác kho lạnh trong dài hạn.

Bố trí kệ kho lạnh đúng

2. Cách bố trí kệ kho lạnh để tối ưu luồng khí

Để luồng khí lạnh phân bổ đều và duy trì nhiệt độ ổn định trong kho, việc bố trí kệ cần tuân theo các nguyên tắc kỹ thuật ngay từ khâu thiết kế:

Sắp xếp kệ theo hướng gió của dàn lạnh: Các dãy kệ nên đặt song song với chiều thổi gió để khí lạnh đi sâu vào kho, hạn chế hiện tượng gió bị dội ngược hoặc tạo điểm chết nhiệt độ.

Sắp xếp kệ theo hướng gió của dàn lạnh 

Duy trì khoảng cách hợp lý giữa các dãy kệ: Lối đi quá hẹp sẽ cản trở lưu thông không khí, trong khi khoảng cách phù hợp giúp khí lạnh di chuyển liên tục và tiếp cận đều các vị trí lưu trữ.

Duy trì khoảng cách hợp lý

Chừa khoảng trống phía trên và phía sau kệ: Không gian thông thoáng giữa kệ và trần kho, cũng như giữa kệ và tường, giúp khí lạnh lưu thông tuần hoàn, tránh tích tụ hơi lạnh cục bộ.

Chừa khoảng trống phía trên

Phân bổ chiều cao kệ phù hợp với công suất làm lạnh: Kệ quá cao so với khả năng thổi gió của dàn lạnh sẽ khiến tầng trên và tầng dưới chênh lệch nhiệt độ, ảnh hưởng đến chất lượng bảo quản.

Phân bổ chiều cao phù hợp

Hạn chế che chắn dàn lạnh và cửa gió: Kệ cần được bố trí tránh xa khu vực thổi gió trực tiếp để đảm bảo khí lạnh được phân tán đều ra toàn bộ kho.

Hạn chế che chắn dàn lạnh

Áp dụng đúng các nguyên tắc này sẽ giúp kho lạnh đạt được nhiệt độ đồng đều, giảm tiêu hao năng lượng và nâng cao hiệu quả lưu trữ hàng hóa trong quá trình vận hành.

3. Những lỗi thường gặp và cách khắc phục

Trong thực tế vận hành kho lạnh, nhiều sự cố về nhiệt độ và tiêu hao năng lượng xuất phát từ lỗi bố trí kệ không phù hợp với đặc tính luồng khí lạnh. Những lỗi này thường khó nhận ra ngay từ đầu nhưng sẽ bộc lộ rõ sau một thời gian sử dụng. Dưới đây là các lỗi phổ biến và giải pháp khắc phục hiệu quả:

Bố trí kệ quá sát nhau, lối đi hẹp: Khi khoảng cách giữa các dãy kệ không đủ, khí lạnh khó lưu thông sâu vào bên trong, đặc biệt ở các vị trí cuối dãy hoặc sát sàn kho. Điều này gây ra hiện tượng chênh lệch nhiệt độ giữa các khu vực lưu trữ.

→ Cách khắc phục: Rà soát lại mặt bằng kho, điều chỉnh khoảng cách giữa các dãy kệ theo tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời cân đối giữa mật độ lưu trữ và khả năng lưu thông không khí.

Bố trí kệ quá sát nhau

Kệ đặt chắn trước dàn lạnh hoặc cửa gió: Luồng khí lạnh bị cản ngay tại điểm phát, không thể phân tán đều ra toàn bộ kho, dẫn đến tình trạng khu vực gần dàn lạnh quá lạnh trong khi các vị trí xa lại không đủ nhiệt độ.

→ Cách khắc phục: Bố trí lại kệ để giữ khoảng hở cần thiết trước hướng thổi gió, đảm bảo khí lạnh được lan tỏa đồng đều.

Kệ đặt chắn trước dàn lạnh

Chiều cao kệ không phù hợp với công suất làm lạnh: Kệ quá cao khiến tầng trên không nhận đủ khí lạnh, trong khi tầng dưới có thể bị quá lạnh, làm ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa.

→ Cách khắc phục: Thiết kế chiều cao kệ phù hợp với khả năng phân phối khí lạnh hoặc bổ sung các giải pháp hỗ trợ dẫn gió cho khu vực trên cao.

Chiều cao kệ không phù hợp

Không chừa khoảng trống kỹ thuật sát tường và trần kho: Khí lạnh không thể tuần hoàn liên tục, dễ hình thành điểm đọng hơi lạnh và hơi ẩm, làm tăng nguy cơ đóng băng cục bộ.

→ Cách khắc phục: Chừa khoảng hở theo khuyến nghị kỹ thuật để đảm bảo không khí lưu thông đều quanh các dãy kệ.

Không chừa khoảng trống

Bố trí kệ dựa trên kinh nghiệm, thiếu tính toán tổng thể: Việc không phân tích luồng gió và đặc tính hàng hóa dẫn đến hiệu suất làm lạnh thấp và chi phí vận hành tăng cao.

→ Cách khắc phục: Thực hiện khảo sát thực tế, mô phỏng luồng khí và thiết kế bố trí kệ đồng bộ với hệ thống làm lạnh ngay từ giai đoạn đầu.

Bố trí kệ dựa trên kinh nghiệm

4. Kết luận

Bố trí kệ kho lạnh đúng kỹ thuật không chỉ giúp tối ưu luồng khí lạnh mà còn quyết định trực tiếp đến hiệu quả bảo quản hàng hóa và chi phí vận hành kho. Khi kệ được sắp xếp khoa học, khí lạnh sẽ phân bổ đồng đều đến từng vị trí lưu trữ, hạn chế chênh lệch nhiệt độ và giảm áp lực hoạt động cho hệ thống làm lạnh. Vì vậy, việc tính toán bố trí kệ cần được thực hiện song song với thiết kế hệ thống làm lạnh, dựa trên đặc điểm kho và yêu cầu nhiệt độ của từng loại hàng. Đầu tư đúng ngay từ đầu sẽ giúp kho lạnh vận hành ổn định, bền bỉ và mang lại hiệu quả lâu dài.