So Sánh Kệ Selective Và Kệ Drive-In Trong Kho Lạnh: Loại Nào Tiết Kiệm Và Hiệu Quả Hơn?

Trong quản lý kho lạnh, lựa chọn hệ thống kệ chứa hàng không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là chiến lược dài hạn ảnh hưởng đến chi phí, chất lượng bảo quản và hiệu quả sử dụng không gian. Đặc biệt với các kho thực phẩm, thủy sản, dược phẩm hay nông sản, từng mét vuông và luồng gió lạnh đều quan trọng. Vì vậy kệ Selective và kệ Drive-in là hai giải pháp phổ biến thường được so sánh để tìm ra phương án tối ưu. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, ưu nhược điểm và gợi ý ứng dụng thực tế, giúp bạn đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác.

1. Vì sao lựa chọn hệ thống kệ trong kho lạnh lại quan trọng?

Kho lạnh là môi trường đặc thù với nhiệt độ thường duy trì từ -25°C đến +10°C, độ ẩm được kiểm soát nghiêm ngặt và chi phí năng lượng chiếm tới phần lớn tổng chi phí vận hành. Trong đó, hệ thống kệ chứa hàng đóng vai trò quan trọng khi vừa tối ưu mật độ lưu trữ để giảm diện tích cần làm lạnh, vừa cải thiện luồng khí lạnh nhằm duy trì nhiệt độ đồng đều cho mọi hàng hóa. 

Việc chọn loại kệ phù hợp còn giúp rút ngắn thời gian xuất nhập, hạn chế việc mở cửa kho lâu để tiết kiệm điện, đồng thời bảo vệ hàng hóa, giữ nguyên chất lượng và hạn chế hư hỏng.

Ngược lại, chọn sai loại kệ có thể khiến luồng khí lạnh bị cản trở, làm tăng chi phí điện; gây ẩm mốc, ăn mòn, rút ngắn vòng đời công trình; và làm giảm năng suất lao động do quy trình xuất nhập trở nên phức tạp.

Hệ thống kệ trong kho lạnh

2. Tổng quan về kho lạnh và các tiêu chí lựa chọn kệ

Kho lạnh là gì?

Kho lạnh là hệ thống bảo quản chuyên dụng, duy trì nhiệt độ thấp hơn môi trường để kéo dài thời gian lưu trữ, ngăn ngừa vi khuẩn, nấm mốc và đảm bảo chất lượng hàng hóa. Dựa vào nhu cầu sử dụng, có kho lạnh âm sâu (-25°C đến -18°C) cho cấp đông thịt, thủy sản và kho mát (+2°C đến +10°C) cho rau củ, sữa, dược phẩm. 

Kho lạnh là gì?

Một kho lạnh tiêu chuẩn được trang bị máy nén lạnh, dàn lạnh, panel PU cách nhiệt và cảm biến nhiệt – ẩm, vận hành với nguyên tắc giữ nhiệt độ ổn định, lưu thông khí lạnh đều khắp và giảm thiểu thất thoát nhiệt. Đây là giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp muốn bảo vệ chất lượng sản phẩm và giảm chi phí vận hành.

Nhu cầu sử dụng kho lạnh tại Việt Nam

Hiện nay, nhu cầu sử dụng kho lạnh tại Việt Nam đang ghi nhận mức tăng trưởng đột biến nhờ sự bùng nổ của ngành bán lẻ và dược phẩm. Theo báo cáo mới nhất về thị trường logistics chuỗi cung ứng lạnh năm 2025, các yếu tố như dân số trẻ và lượng khách du lịch quốc tế tăng cao đã tạo áp lực lớn lên hạ tầng bảo quản lạnh. Đặc biệt, trong bối cảnh các rào cản thuế quan xuất khẩu thay đổi, doanh nghiệp đang có xu hướng gia tăng diện tích kho bãi nội địa để lưu trữ hàng tồn kho và tối ưu hóa chi phí vận hành.

Các tiêu chí khi chọn kệ cho kho lạnh

Khi lựa chọn kệ kho lạnh, doanh nghiệp cần đánh giá kỹ lưỡng dựa trên sự kết hợp giữa yếu tố kỹ thuật, kinh tế và vận hành để đảm bảo hiệu quả đầu tư lâu dài, cụ thể:

• Tương thích nhiệt độ: Kho lạnh thường duy trì ở mức nhiệt từ –25°C đến +10°C, vì vậy khung kệ cần được chế tạo từ vật liệu không bị biến dạng, giòn gãy khi tiếp xúc lâu dài với môi trường ẩm sâu. Ngoài ra, bề mặt kệ nên được xử lý bằng sơn tĩnh điện hoặc mạ kẽm nhúng nóng để chống ăn mòn, tránh gỉ sét gây ảnh hưởng đến độ bền và vệ sinh hàng hóa.
• Khả năng tối ưu không gian: Diện tích kho lạnh có chi phí đầu tư và vận hành cao, nên hệ thống kệ cần được thiết kế nhằm tối đa hóa mật độ lưu trữ,  giúp duy trì nhiệt độ ổn định cho mọi vị trí hàng hóa.
• Phù hợp với phương thức xuất nhập hàng: Tùy loại hàng lưu trữ mà lựa chọn phương thức xuất nhập phù hợp. FIFO (First In First Out) và LIFO (Last In First Out).
• Tải trọng kệ: Hệ thống kệ cần có khả năng chịu tải cao, đảm bảo an toàn khi xếp chồng nhiều pallet và hạn chế nguy cơ biến dạng khung kệ.
• Chi phí đầu tư và bảo trì: Khi tính toán chi phí, không chỉ xem xét giá mua ban đầu mà còn phải tính đến chi phí bảo dưỡng, thay thế linh kiện, sơn chống gỉ định kỳ và sửa chữa khi cần thiết.
• An toàn lao động: Kệ cần được thiết kế với kết cấu chắc chắn, bố trí lối đi hợp lý, có hệ thống chống va đập, đảm bảo an toàn cho cả người vận hành và hàng hóa.

Tiêu chí chọn kệ cho kho lạnh

3. Kệ Selective trong kho lạnh

Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

Kệ Selective là hệ thống kệ chứa hàng có lối đi riêng cho mỗi dãy kệ, cho phép tiếp cận trực tiếp từng pallet mà không cần di chuyển hàng khác.

Kệ seletive

Cấu tạo gồm:

• Chân trụ omega dập lỗ: Có nhiệm vụ chịu tải toàn hệ thống.
• Thanh giằng (giằng chéo): Kết nối chân trụ omega và khuếch đại khả năng chịu tải của chân trụ.
• Thanh ngang (giằng ngang): Giúp cố định khoảng cách giữa 2 chân trụ.
• Thanh beam: Nối giữa 2 chân trụ, là nơi đặt cố định những pallet.
• Thanh lót: hỗ trợ thanh beam giữ cho pallet luôn ổn định.
• Trụ bảo vệ: Liên kết thanh trụ omega với sàn, giữ cho hệ thống luôn vững chắc.

Nguyên lý hoạt động:

• Xe nâng di chuyển qua các lối đi, tiếp cận trực tiếp vị trí lưu trữ.
• Mỗi pallet nằm trên một beam, dễ dàng xuất nhập bất kỳ lúc nào.

Ưu điểm 

• Tiếp cận linh hoạt: Lấy được bất kỳ pallet nào mà không cần di chuyển hàng khác sẽ phù hợp hàng hóa đa dạng, vòng quay nhanh.
• Hỗ trợ FIFO: Dễ dàng xuất nhập theo thứ tự, giảm nguy cơ hỏng hàng.
• Thích hợp kho lạnh phân phối: Nơi hàng hóa thay đổi liên tục.
• Dễ dàng mở rộng hoặc thay đổi layout: Linh hoạt khi nhu cầu lưu trữ biến động.
• Giảm thời gian thao tác: Lối đi rộng, dễ điều khiển xe nâng.

Nhược điểm 

• Mật độ lưu trữ thấp: Tốn diện tích cho lối đi.
• Chi phí năng lượng cao hơn: Vì không gian làm lạnh lớn hơn cho cùng lượng hàng.
• Không tối ưu cho hàng lưu trữ dài hạn: Nếu hàng không quay vòng nhanh, hiệu quả không gian sẽ kém.

Kệ seletive

4. Kệ Drive-in trong kho lạnh

Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

Kệ Drive-in là hệ thống kệ lưu trữ mật độ cao, cho phép xe nâng chạy vào bên trong kệ để đặt hoặc lấy pallet. Hàng hóa được lưu trữ theo chiều sâu nhiều pallet liên tiếp.

Kệ Drive-in

Cấu tạo chính của kệ Drive in bao gồm:

• Chân trụ Omega: Chịu lực cho toàn bộ hệ thống kệ.
• Thanh giằng: Tăng độ vững chắc cho khung, phân tán lực đồng đều cho trụ.
• Rail pallet: Thanh chịu tải chính cho tầng kệ và dẫn hướng pallet vào trong kệ.
• Beam đỉnh: Liên kết giữa các khung trên đỉnh kệ.
• Beam sau: Liên kết hệ thống khung ở các tầng.
• Tay đỡ: Phân tán lực của tầng kệ xuống khung.
• Rail dẫn hướng xe nâng: Dẫn hướng cho xe nâng đi vào trong lòng kệ.
• Pat chân: Tăng độ vững cho các chân trụ, phân tán lực xuống nền đất.
• Cột bảo vệ: Bảo vệ chân trụ Omega tránh va chạm trực tiếp với xe nâng.

Nguyên lý hoạt động:

Xe nâng đi vào lối giữa các khung kệ để lấy hoặc đặt pallet từ phía trong ra ngoài. Hàng hóa được lưu trữ theo dạng khối, áp dụng nguyên tắc LIFO (Last In First Out) – hàng vào sau được xuất trước, phù hợp với hàng hóa lưu trữ lâu dài hoặc ít cần đảo hàng thường xuyên.

Ưu điểm

• Mật độ lưu trữ cực cao: Tận dụng 80–90% diện tích sàn.
• Tiết kiệm chi phí năng lượng: Không gian làm lạnh nhỏ hơn cho cùng khối lượng hàng.
• Phù hợp lưu trữ hàng đồng nhất: Thích hợp cho hàng theo lô, thời gian bảo quản dài.
• Giảm số lượng lối đi: Tăng diện tích cho lưu trữ.

Nhược điểm

• Khó tiếp cận pallet ở sâu: Phải di chuyển pallet bên ngoài trước khi lấy pallet bên trong.
• Không phù hợp hàng cần FIFO: Trừ khi có thiết kế đảo chiều hai đầu.
• Rủi ro va chạm: Xe nâng di chuyển trong lòng kệ dễ gây hư hại khung.
• Khó linh hoạt khi hàng đa dạng: Nếu nhiều loại hàng khác nhau, phân bổ không gian phức tạp.

Kệ Drive-in sử dụng trong kho lạnh

5 .Bảng so sánh kệ Selective và Drive-in trong kho lạnh

Dưới đây là bảng tổng hợp so sánh hai loại kệ dựa trên các yếu tố kỹ thuật, vận hành và kinh tế.

6. Ứng dụng phù hợp của từng loại kệ trong kho lạnh

Việc lựa chọn kệ Selective hay kệ Drive-in trong kho lạnh cần dựa trên đặc thù sản phẩm, quy mô kho và mục tiêu vận hành.

Khi nào nên chọn kệ Selective?

• Phù hợp với kho lạnh phân phối hàng hóa đa dạng chủng loại.
• Yêu cầu xuất nhập nhanh, tần suất liên tục.
• Sản phẩm có hạn sử dụng ngắn, cần áp dụng FIFO nghiêm ngặt (rau quả tươi, sữa, thực phẩm chế biến).
• Doanh nghiệp cần linh hoạt thay đổi layout hoặc mở rộng dãy kệ trong tương lai.

Khi nào nên chọn kệ Drive-in?

• Thích hợp cho kho lạnh lưu trữ hàng đồng nhất với số lượng lớn.
• Sản phẩm có thời gian bảo quản dài (thủy sản đông lạnh xuất khẩu, thịt đông nguyên con).
• Muốn tối ưu diện tích kho để giảm chi phí làm lạnh.
• Hoạt động xuất nhập theo lô, không yêu cầu tiếp cận từng pallet riêng lẻ.

Ứng dụng phù hợp cho từng loại kệ

7. Một số dự án kệ kho lạnh Au Viet Rack đã thực hiện

Dự án kệ tại khu công nghiệp

Dự án kệ kho lạnh cho kho hải sản

Dự án kệ kho lạnh tại khu công nghiệp Xuên Á

Dự án kệ kho lạnh tại Đà Nẵng

Nếu doanh nghiệp có nhu cầu tư vấn - thiết kế - thi công hệ thống kệ kho hàng, hãy liên hệ ngay Au Viet Rack qua Hotline: 0933 733 011 hoặc 0944 873 938 để được hỗ trợ nhanh nhất.

8. Một số câu hỏi thường gặp (FAQ)

Kệ Selective có thể dùng cho hàng LIFO không?

Có, nhưng không tối ưu. Nguyên tắc thiết kế của Selective là FIFO, nếu áp dụng LIFO sẽ giảm hiệu quả và tốn thao tác hơn.

Kệ Drive-in có thể hỗ trợ FIFO không?

Có thể, nếu thiết kế lối xuất nhập hai đầu, nhưng sẽ tăng chi phí đầu tư và yêu cầu quản lý vận hành phức tạp hơn.

Nhiệt độ kho lạnh có ảnh hưởng đến tuổi thọ kệ không?

Có. Nhiệt độ thấp và độ ẩm cao có thể gây giòn kim loại hoặc ăn mòn. Vì vậy, nên chọn kệ sơn tĩnh điện hoặc mạ kẽm và kiểm tra định kỳ.

Xe nâng nào phù hợp với kho lạnh sử dụng kệ Drive-in?

Thường dùng xe nâng reach truck hoặc counterbalance có khả năng làm việc ở nhiệt độ thấp và kích thước phù hợp lối kệ.

Có thể kết hợp cả kệ Selective và Drive-in trong cùng một kho không?

Có. Một kho có thể kết hợp nhiều loại kệ tùy theo nhu cầu của doanh nghiệp.

9. Kết luận

Tóm lại, không có loại kệ nào “tốt nhất cho mọi trường hợp”, mà chỉ có giải pháp phù hợp nhất với nhu cầu thực tế. Kệ Selective thích hợp khi ưu tiên tốc độ xuất nhập, tính linh hoạt và khả năng lưu trữ nhiều chủng loại hàng hóa. Ngược lại, kệ Drive-in là lựa chọn tối ưu khi cần mật độ lưu trữ cao, tiết kiệm năng lượng và bảo quản hàng đồng nhất. Chọn đúng giải pháp không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn nâng cao hiệu suất vận hành kho lạnh.