Phân Loại Kệ Kho Hàng Phù Hợp Với Từng Ngành Nghề

Mỗi ngành nghề có đặc thù riêng về hàng hóa, môi trường lưu trữ và tốc độ luân chuyển, vì vậy việc lựa chọn kệ kho không thể áp dụng theo một khuôn mẫu chung. Phân loại kệ kho theo ngành giúp doanh nghiệp tối ưu diện tích, nâng cao hiệu quả vận hành và hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình sử dụng kho.

1. Vì sao cần chọn kệ chứa hàng phù hợp với từng ngành nghề?

Việc chọn kệ kho hàng phù hợp với từng ngành nghề không chỉ ảnh hưởng đến khả năng lưu trữ mà còn tác động trực tiếp đến vận hành kho và chi phí dài hạn. Mỗi ngành có đặc thù khác nhau về tải trọng hàng hóa, kích thước pallet, vòng quay xuất nhập và yêu cầu an toàn, vì vậy sử dụng kệ không phù hợp dễ gây lãng phí diện tích, khó quản lý tồn kho và phát sinh rủi ro trong quá trình vận hành.

Lợi ích khi sử dụng đúng loại kệ:

• Tối ưu diện tích: Giải pháp lưu trữ được thiết kế riêng giúp tận dụng tối đa chiều cao và chiều rộng kho, giảm chi phí mặt bằng
• Đảm bảo an toàn: Kệ phù hợp với trọng lượng và kích thước hàng hóa hạn chế rủi ro đổ vỡ, bảo vệ cả nhân viên lẫn sản phẩm
• Nâng cao năng suất: Hệ thống giá kệ được bố trí khoa học rút ngắn thời gian xuất nhập hàng, tăng tốc độ xử lý đơn hàng
• Bảo quản tốt hơn: Từng ngành có yêu cầu riêng về thông gió, chống ẩm hay phân loại, việc chọn đúng giải pháp giúp kéo dài tuổi thọ hàng hóa
• Tiết kiệm chi phí dài hạn: Đầu tư ban đầu đúng hướng tránh tình trạng phải thay thế hoặc sửa chữa thường xuyên

5 lợi ích khi sử dụng đúng loại kệ

2. Nguyên tắc phân loại kệ kho theo từng ngành cụ thể

Dựa trên đặc tính vật lý của hàng hóa

Việc phân loại kệ kho theo từng ngành cần bắt đầu từ đặc tính vật lý của hàng hóa, vì đây là yếu tố quyết định đến kết cấu và khả năng khai thác hệ kệ trong thực tế. Mỗi nhóm hàng có sự khác biệt rõ rệt về khối lượng, kích thước và tính ổn định khi xếp chồng, đòi hỏi giải pháp kệ phù hợp để đảm bảo an toàn và hiệu quả lưu trữ.

• Tải trọng hàng hóa: Hàng nặng như vật liệu xây dựng, cơ khí, khuôn mẫu cần kệ chịu lực cao, khung cột dày, dầm tải lớn để tránh võng kệ trong quá trình sử dụng.
• Kích thước và hình dạng: Hàng cồng kềnh, dài hoặc không đồng đều cần kệ có khẩu độ linh hoạt, dễ điều chỉnh cao độ để tận dụng không gian mà vẫn thuận tiện xuất nhập.
• Tính chất hàng hóa: Hàng dễ biến dạng, dễ vỡ hoặc yêu cầu bảo quản ổn định cần kệ có độ chắc chắn cao, hạn chế rung lắc khi xe nâng thao tác.
• Cách thức đóng gói: Hàng đặt trên pallet, thùng carton hay kiện rời sẽ phù hợp với các loại kệ khác nhau, từ kệ pallet tiêu chuẩn đến kệ tầng cho lưu trữ thủ công.

Đặc tính vật lý của hàng hóa

Môi trường lưu trữ

Môi trường lưu trữ là yếu tố quan trọng khi phân loại kệ kho theo từng ngành, vì điều kiện kho ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của kệ và chất lượng hàng hóa. Việc lựa chọn kệ phù hợp giúp hệ thống kho vận hành ổn định và hạn chế chi phí phát sinh trong quá trình sử dụng.

• Độ ẩm và nhiệt độ: Kho lạnh, kho mát hoặc khu vực có độ ẩm cao cần kệ xử lý bề mặt tốt như sơn tĩnh điện dày hoặc mạ kẽm để hạn chế ăn mòn và bong tróc.
• Môi trường hóa chất: Ngành hóa chất, sơn, dược phẩm yêu cầu kệ có khả năng chống oxy hóa, không bị ảnh hưởng bởi hơi dung môi trong không khí.
• Không gian trong nhà và ngoài trời: Kho ngoài trời hoặc bán ngoài trời cần kệ kết cấu chắc chắn, chịu được tác động của thời tiết và tải trọng thay đổi theo thời gian.
• Yêu cầu vệ sinh: Ngành thực phẩm, y tế ưu tiên kệ dễ vệ sinh, bề mặt nhẵn, hạn chế bám bụi để đáp ứng tiêu chuẩn an toàn kho.

Môi trường lưu trữ

Chu trình lưu chuyển

Chu trình lưu chuyển là cơ sở quan trọng để phân loại kệ kho theo từng ngành, vì nó quyết định cách xuất nhập hàng và mức độ khai thác hệ kệ trong kho. Mỗi ngành có tần suất và phương thức luân chuyển khác nhau, nếu chọn kệ không phù hợp sẽ dễ gây ùn tắc và kéo dài thời gian xử lý đơn hàng.

• Tần suất xuất nhập: Ngành bán lẻ, phân phối có vòng quay hàng nhanh cần kệ cho phép tiếp cận trực tiếp từng pallet để lấy hàng liên tục. Ngược lại, ngành lưu trữ dài hạn ưu tiên kệ tăng mật độ chứa hàng.
• Nguyên tắc xuất hàng: Một số ngành yêu cầu tuân thủ FIFO để kiểm soát hạn sử dụng, trong khi các ngành khác có thể áp dụng LIFO nhằm tối ưu diện tích kho.
• Luồng di chuyển trong kho: Chu trình lưu chuyển rõ ràng giúp bố trí lối đi, hướng xe nâng và vị trí kệ hợp lý, hạn chế giao cắt gây mất an toàn.
• Thời gian xử lý đơn hàng: Kệ phù hợp chu trình lưu chuyển giúp rút ngắn thời gian lấy hàng, giảm thao tác thừa và nâng cao hiệu suất kho.

Chu trình lưu chuyển

3. Phân loại kệ kho hàng theo các nhóm ngành phổ biến

Ngành thực phẩm – đồ uống

Trong ngành thực phẩm – đồ uống, việc lựa chọn đúng loại kệ kho thực phẩm giúp kiểm soát tồn kho tốt hơn và đảm bảo điều kiện bảo quản trong suốt quá trình lưu trữ. Dưới đây là một số loại kệ phù hợp theo thực tế vận hành kho F&B:

• Ưu tiên kiểm soát hạn sử dụng: Hệ kệ cần hỗ trợ nguyên tắc FIFO để dễ dàng quản lý lô hàng, hạn chế tồn kho quá hạn.
• Phù hợp kho mát, kho lạnh: Kệ phải có bề mặt xử lý tốt, chịu được độ ẩm và nhiệt độ thấp mà không bị ăn mòn hay bong tróc.
• Tiếp cận hàng nhanh: Kệ cho phép xe nâng thao tác thuận tiện, rút ngắn thời gian xuất nhập trong giờ cao điểm.
• Dễ vệ sinh, đảm bảo an toàn: Kết cấu kệ chắc chắn, bề mặt nhẵn giúp việc làm sạch kho nhanh chóng, đáp ứng yêu cầu kiểm tra định kỳ.

Loại kệ kho hàng ngành thực phẩm

Ngành dược phẩm – y tế

Trong ngành dược phẩm – y tế, kệ kệ kho dược phẩm không chỉ phục vụ lưu trữ mà còn đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tuân thủ quy định quản lý kho. Hàng hóa có giá trị cao, yêu cầu bảo quản nghiêm ngặt và sai sót trong xuất nhập có thể gây ảnh hưởng lớn đến vận hành.

• Kiểm soát lô và hạn sử dụng chặt chẽ: Kệ cần hỗ trợ FIFO để đảm bảo thuốc và vật tư y tế được xuất đúng hạn, đúng lô.
• Phù hợp môi trường kho đặc thù: Kho dược thường yêu cầu nhiệt độ, độ ẩm ổn định, kệ phải có bề mặt xử lý tốt, không phát sinh bụi, dễ vệ sinh.
• Độ an toàn cao: Kết cấu kệ chắc chắn, hạn chế rung lắc nhằm bảo vệ hàng hóa nhạy cảm và có giá trị.
• Hỗ trợ truy xuất nhanh: Bố trí kệ khoa học giúp nhân sự kho dễ dàng kiểm tra, đối soát và đáp ứng yêu cầu kiểm tra định kỳ.

Các loại kệ cho ngành y tế

Ngành điện tử – linh kiện 

Trong ngành điện tử – linh kiện, kệ kho cần được lựa chọn dựa trên đặc thù hàng hóa giá trị cao, kích thước nhỏ, đa dạng mã và nhạy cảm với môi trường. Hệ kệ phù hợp giúp doanh nghiệp kiểm soát tồn kho chính xác và hạn chế rủi ro trong quá trình lưu trữ, xuất nhập.

• Bảo vệ linh kiện khỏi tác động môi trường: Kệ cần bố trí trong không gian khô ráo, ổn định, hạn chế rung lắc để tránh ảnh hưởng đến chất lượng linh kiện.
• Quản lý nhiều mã hàng: Ngành điện tử thường có số lượng SKU lớn, yêu cầu kệ dễ phân khu, gắn nhãn rõ ràng để thuận tiện kiểm kê và truy xuất.
• Tối ưu thao tác lấy hàng: Kệ phải hỗ trợ thao tác nhanh, chính xác, giảm nhầm lẫn trong quá trình soạn hàng.
• Linh hoạt mở rộng: Kệ cần dễ điều chỉnh tầng kệ để phù hợp với thay đổi kích thước bao bì và danh mục linh kiện.

Ngành điện tử - linh kiện

Ngành cơ khí – ô tô – sản xuất nặng

Trong ngành cơ khí – ô tô – sản xuất nặng, kệ kho cơ khí đóng vai trò then chốt trong việc lưu trữ hàng hóa có tải trọng lớn, kích thước đa dạng và phục vụ sản xuất liên tục. Hàng hóa thường là linh kiện kim loại, khuôn mẫu, bán thành phẩm nên yêu cầu hệ kệ có độ ổn định và khả năng chịu lực cao.

• Chịu tải trọng lớn: Kệ cần thiết kế khung cột, dầm chịu lực phù hợp với khối lượng hàng nặng, đảm bảo an toàn khi xếp chồng trong thời gian dài.
• Phù hợp thao tác xe nâng: Kho cơ khí có tần suất xuất nhập cao, kệ phải cho phép xe nâng tiếp cận thuận tiện, hạn chế va chạm trong quá trình vận hành.
• Linh hoạt theo quy trình sản xuất: Hệ kệ cần dễ điều chỉnh cao độ để phù hợp với thay đổi về kích thước chi tiết và bán thành phẩm.

Các loại kệ phù hợp cho ngành cơ khí ô tô

Ngành bán lẻ – E‑commerce

Trong ngành bán lẻ – E-commerce, kệ kho cần được thiết kế xoay quanh tốc độ xử lý đơn hàng, số lượng mã hàng lớn và tần suất xuất nhập liên tục. Đây là nhóm ngành đòi hỏi hệ kệ hỗ trợ nhập - xuất nhanh, chính xác và dễ thích nghi với biến động đơn hàng theo mùa. Loại kệ được sử dụng nhiểu là kệ siêu thị, đây là loại kệ đáp ứng được các đặc điểm:

• Quản lý nhiều mã hàng nhỏ lẻ: Kệ cần phân khu rõ ràng, dễ gắn nhãn để nhân sự kho nhanh chóng xác định vị trí hàng hóa.
• Tối ưu thao tác lấy hàng: Kệ phải phù hợp cho picking thủ công, rút ngắn quãng đường di chuyển trong kho.
• Linh hoạt theo biến động tồn kho: Ngành E-commerce thường thay đổi danh mục sản phẩm, kệ cần dễ điều chỉnh tầng và bố cục.
• Tận dụng không gian kho: Với kho diện tích hạn chế, hệ kệ cần giúp tăng mật độ lưu trữ mà vẫn đảm bảo lối đi thông thoáng.

Ngành bán lẻ

Ngành hóa chất

Trong ngành hóa chất, kệ để hóa chất cần được lựa chọn dựa trên tính chất đặc thù của hàng hóa và yêu cầu an toàn trong lưu trữ. Hóa chất thường có nguy cơ ăn mòn, bay hơi hoặc rò rỉ, vì vậy hệ kệ không chỉ phục vụ chứa hàng mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro trong vận hành kho.

• Khả năng chống ăn mòn: Kệ cần xử lý bề mặt tốt, hạn chế bị ảnh hưởng bởi hơi hóa chất trong không khí kho.
• Đảm bảo an toàn lưu trữ: Kết cấu kệ phải ổn định, chịu tải đúng thiết kế để tránh đổ sập khi xếp thùng phuy, can hoặc bao hóa chất.
• Phù hợp quy trình xuất nhập: Kệ cần hỗ trợ tiếp cận rõ ràng từng vị trí lưu trữ, thuận tiện cho kiểm tra và xử lý sự cố nếu phát sinh.
• Tuân thủ quy định kho hóa chất: Bố trí kệ cần đảm bảo lối đi, khoảng cách an toàn và dễ kiểm soát trong quá trình vận hành.

Các loại kệ cho ngành hóa chất

3. Lưu ý và sai lầm phổ biến khi chọn kệ theo ngành nghề

Khi lựa chọn kệ kho theo ngành nghề, nhiều doanh nghiệp gặp phải sai lầm do chỉ tập trung vào chi phí đầu tư ban đầu mà bỏ qua yếu tố vận hành lâu dài. Những lưu ý dưới đây giúp hạn chế rủi ro và đảm bảo hệ kệ phù hợp thực tế sử dụng.

• Chỉ dựa vào loại hàng, bỏ qua chu trình lưu chuyển: Chọn kệ không phù hợp với tần suất xuất nhập khiến kho dễ ùn tắc, tăng thời gian lấy hàng và giảm hiệu suất vận hành.
• Ước tính sai tải trọng: Đánh giá thấp khối lượng hàng hóa dẫn đến kệ nhanh xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong kho.
• Không tính đến môi trường lưu trữ: Kho ẩm, kho lạnh hoặc môi trường hóa chất nếu dùng kệ xử lý bề mặt không phù hợp sẽ làm giảm tuổi thọ hệ kệ.
• Bố trí kệ thiếu linh hoạt: Kệ cố định, khó điều chỉnh khiến kho khó thích nghi khi thay đổi danh mục hàng hoặc mở rộng quy mô.
• Ưu tiên giá rẻ thay vì độ bền: Hệ kệ chất lượng thấp có thể phát sinh chi phí sửa chữa, thay thế cao hơn trong quá trình sử dụng.

Lưu ý và sai lầm khi chọn kệ theo ngành nghề

4. Tổng kết

Việc lựa chọn kệ kho theo từng ngành nghề cần dựa trên đặc thù hàng hóa, môi trường lưu trữ và chu trình xuất nhập thực tế. Khi kệ phù hợp với mô hình vận hành, doanh nghiệp sẽ tối ưu không gian kho, kiểm soát tồn kho hiệu quả và giảm rủi ro trong quá trình sử dụng, từ đó đảm bảo hoạt động kho ổn định và bền vững về lâu dài.