Cách Chọn Kệ Chứa Hàng Phù Hợp Theo Nguyên Tắc FIFO và LIFO

Trong nhiều kho hàng, dù đã áp dụng phần mềm và quy trình quản lý, hoạt động xuất nhập vẫn chưa thực sự hiệu quả do kệ chứa hàng chưa được thiết kế phù hợp với phương thức lưu kho. Điều này khiến không gian kho chưa được khai thác tối đa và hiệu suất vận hành bị hạn chế.

Khi lựa chọn đúng kệ chứa hàng theo FIFO hoặc LIFO, doanh nghiệp có thể tối ưu không gian, giảm thất thoát và cải thiện đáng kể khả năng vận hành kho. Bài viết này sẽ hướng dẫn cách chọn kệ chứa hàng phù hợp với từng phương thức lưu kho, giúp kho hoạt động hiệu quả và ổn định hơn.

1. Kệ chứa hàng là gì?

Kệ chứa hàng là hệ thống giá đỡ được thiết kế để lưu trữ, phân loại và bảo quản hàng hóa trong kho. Chúng giúp tối ưu không gian, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất nhập hàng hóa, đồng thời hỗ trợ quản lý tồn kho hiệu quả. Một hệ thống kệ chứa hàng được thiết kế hợp lý giúp doanh nghiệp giảm thất thoát, tiết kiệm diện tích và nâng cao hiệu suất vận hành kho.

Kệ chứa hàng là gì?

2. Tầm quan trọng của việc chọn kệ phù hợp với phương thức lưu kho

Việc lựa chọn kệ chứa hàng phù hợp với phương thức lưu kho FIFO hoặc LIFO mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho doanh nghiệp, bao gồm:

• Đảm bảo luồng xuất nhập hàng hóa rõ ràng, hỗ trợ vận hành kho theo đúng nguyên tắc FIFO hoặc LIFO.
• Tối ưu không gian lưu trữ, tận dụng hiệu quả diện tích mặt sàn và chiều cao kho.
• Nâng cao khả năng xoay vòng hàng hóa, giúp kiểm soát tồn kho và kế hoạch nhập xuất chính xác hơn.
• Hỗ trợ hoạt động của xe nâng và nhân sự, giảm thời gian thao tác trong quá trình xuất nhập.
• Góp phần giảm chi phí lưu trữ và vận hành, nhờ bố trí kệ hợp lý và khoa học.
• Tạo nền tảng cho quản lý kho ổn định và lâu dài, dễ dàng mở rộng hoặc điều chỉnh khi nhu cầu thay đổi.

Lợi ích khi chọn kệ theo nguyên tắc xuất nhập

3. Phương thức FIFO (First In – First Out) là gì?

FIFO (First In – First Out) là phương pháp quản lý kho, trong đó hàng hóa nhập kho trước sẽ được xuất kho trước. Nguyên tắc này đảm bảo rằng các sản phẩm được luân chuyển theo đúng thứ tự thời gian, tránh tình trạng hàng hóa tồn kho lâu dẫn đến hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng.

Phương thức FIFO đặc biệt quan trọng với các loại hàng hóa dễ hư hỏng, có hạn sử dụng ngắn, chẳng hạn như thực phẩm, dược phẩm, hóa chất hay sản phẩm tiêu dùng nhanh. Việc áp dụng FIFO giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chất lượng hàng hóa, giảm lãng phí và nâng cao uy tín với khách hàng.

Ứng dụng thực tế:

• Trong các kho siêu thị, FIFO giúp đảm bảo trái cây, thực phẩm và sản phẩm tươi sống luôn được xuất trước.
• Trong kho dược phẩm, thuốc và nguyên liệu y tế được quản lý theo FIFO để đảm bảo hiệu lực và an toàn.
• Với các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm hay đồ uống, FIFO giúp giảm rủi ro hư hỏng, tối ưu chi phí lưu kho và cải thiện luồng vận hành.

Phương thức FIFO

4. Phương thức LIFO (Last In – First Out) là gì?

LIFO (Last In – First Out) là phương thức quản lý kho trong đó hàng hóa được nhập sau sẽ được xuất trước. Khác với FIFO, LIFO không yêu cầu xuất hàng theo thứ tự thời gian nhập, mà tập trung vào việc lấy các pallet nằm ở vị trí dễ tiếp cận nhất trong kho.

Phương thức này phù hợp với hàng hóa bền, không bị ảnh hưởng bởi thời gian lưu kho, hoặc những trường hợp mà thứ tự nhập – xuất không tác động đến chất lượng sản phẩm. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể tăng mật độ lưu trữ, giảm thao tác di chuyển hàng hóa và tối ưu chi phí vận hành kho.

LIFO thường được áp dụng trong các kho lưu trữ vật liệu công nghiệp, pallet, linh kiện cơ khí, hàng hóa đóng gói có vòng đời dài, nơi mục tiêu chính là tối đa hóa không gian và hiệu suất xuất nhập.

Ứng dụng thực tế:

• Kho vật liệu xây dựng (thép, gỗ, pallet): Hàng mới nhập được xếp phía ngoài hoặc phía trên và được xuất trước khi cần, trong khi hàng tồn lâu vẫn được bảo quản bên trong mà không ảnh hưởng đến chất lượng.
• Kho linh kiện, phụ tùng cơ khí: Các lô hàng có đặc tính tương đồng và thời gian lưu kho dài có thể vận hành theo LIFO để tiết kiệm diện tích, giảm số lần di chuyển pallet không cần thiết.
• Kho công nghiệp sử dụng kệ cao tầng: LIFO kết hợp với kệ Drive-in hoặc Double Deep giúp giảm thời gian di chuyển của xe nâng, tăng tốc độ xuất nhập và tối ưu hiệu quả vận hành.

Phương thức LIFO

5. Bảng so sánh hai phương thức lấy hàng FIFO và LIFO

>>>Xem thêm: Nguyên Tắc FEFO Là Gì? Những Điều Cần Biết Về FEFO

>>>Xem thêm: So Sánh Chi Tiết FIFO Và FEFO - Ưu, Nhược Điểm Và Cách Hoạt Động Hiệu Quả

6. Kệ chứa hàng phù hợp với phương thức FIFO

Kệ Selective

Kệ Selective là loại kệ phổ biến, có khả năng truy cập trực tiếp từng pallet, phù hợp với FIFO. Ưu điểm:

• Dễ dàng lắp đặt và điều chỉnh.
• Truy cập trực tiếp từng pallet mà không cần di chuyển pallet khác.
• Phù hợp với các kho vừa và nhỏ, hàng hóa đa dạng.

Kệ Selective

Kệ Selective

Kệ con lăn (Pallet Flow Rack)

Kệ con lăn là kệ tự động, sử dụng hệ thống con lăn để đẩy hàng từ đầu nhập đến đầu xuất. Phù hợp với FIFO vì:

• Đảm bảo nguyên tắc hàng nhập trước xuất trước.
• Tối ưu không gian và giảm thời gian vận hành.
• Thích hợp cho hàng hóa có hạn sử dụng ngắn, tốc độ luân chuyển cao.

Kệ con lăn

Kệ con lăn

7. Kệ chứa hàng phù hợp với phương thức LIFO

Kệ Double Deep

Kệ Double Deep là kệ lưu trữ hai pallet trong cùng một vị trí, phù hợp với LIFO:

• Tối ưu không gian kho.
• Thích hợp với hàng hóa ít hư hỏng, không yêu cầu xuất kho theo thứ tự nghiêm ngặt.
• Cần xe nâng chuyên dụng để lấy hàng từ sâu bên trong.

Kệ Double Deep

Kệ Double Deep

Kệ Drive-in

Kệ Drive-in cho phép xe nâng di chuyển vào trong kệ để lấy hàng, rất thích hợp với LIFO:

• Tối đa hóa diện tích lưu trữ.
• Phù hợp với kho lớn, số lượng hàng hóa nhiều.
• Nguyên tắc xuất nhập: vào sau, ra trước.

Kệ Drive-in

Kệ Drive-in

8. Những sai lầm thường gặp

Qua quá trình tư vấn và triển khai nhiều hệ thống kệ kho, một số sai lầm phổ biến mà doanh nghiệp thường gặp bao gồm:

• Áp dụng FIFO nhưng chọn kệ không hỗ trợ truy cập trực tiếp, dẫn đến phải di chuyển pallet nhiều lần, làm tăng thời gian và chi phí vận hành.
• Sử dụng kệ LIFO cho hàng hóa có hạn sử dụng, gây tồn kho lâu ngày, khó kiểm soát chất lượng.
• Tối ưu mật độ lưu trữ nhưng bỏ qua khả năng vận hành xe nâng, khiến việc xuất nhập chậm và tiềm ẩn rủi ro an toàn.
• Không tính đến sự thay đổi trong tương lai, khiến hệ thống kệ nhanh chóng trở nên không phù hợp khi sản lượng hoặc SKU tăng.

Do đó, thiết kế kệ chứa hàng cần được xem xét đồng thời cả phương thức lưu kho, luồng di chuyển, thiết bị nâng hạ và kế hoạch mở rộng, thay vì chỉ tập trung vào diện tích lưu trữ.

9. Vì sao doanh nghiệp nên lựa chọn giải pháp kệ kho từ Au Viet Rack?

Au Viet Rack không chỉ cung cấp kệ chứa hàng, mà đóng vai trò là đơn vị tư vấn và triển khai giải pháp lưu trữ kho hàng dựa trên thực tế vận hành của từng doanh nghiệp. Với kinh nghiệm triển khai nhiều mô hình kho khác nhau, Au Viet Rack hiểu rõ sự khác biệt giữa FIFO và LIFO, cũng như những yêu cầu kỹ thuật đi kèm từng phương thức.

Kệ kho hàng Au Viet Rack

Đội ngũ kỹ thuật của Au Viet Rack tiến hành khảo sát mặt bằng, đánh giá đặc tính hàng hóa và luồng xuất nhập, từ đó đề xuất hệ thống kệ phù hợp như Selective, Pallet Flow, Drive-in hay Double Deep. Giải pháp được thiết kế nhằm cân bằng giữa mật độ lưu trữ, hiệu quả vận hành và độ an toàn, thay vì chỉ tối ưu diện tích đơn thuần.

Bên cạnh đó, hệ thống kệ của Au Viet Rack được sản xuất với khả năng chịu tải cao, kết cấu ổn định, đáp ứng tốt các điều kiện kho công nghiệp và kho lạnh. Quy trình lắp đặt, nghiệm thu và bảo trì được thực hiện bài bản, giúp doanh nghiệp vận hành kho ổn định và lâu dài.

Au Viet Rack thi công, thiết kế, lắp đặt hệ thống kệ kho công nghiệp

10. Câu  hỏi thường gặp

Nên chọn kệ FIFO hay LIFO cho kho hàng?

Tùy vào đặc tính hàng hóa và tốc độ luân chuyển: hàng có hạn sử dụng nên áp dụng FIFO, hàng bền và ít chủng loại có thể dùng LIFO để tối ưu diện tích.

Kho thực phẩm có bắt buộc phải áp dụng FIFO không?

Có. FIFO giúp đảm bảo hàng nhập trước được xuất trước, hạn chế tồn kho lâu và đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm.

Kệ Selective phù hợp với FIFO hay LIFO?

Kệ Selective phù hợp nhất với FIFO nhờ khả năng truy cập trực tiếp từng pallet, dễ kiểm soát xuất nhập.

Kệ Drive-in có dùng cho FIFO được không?

Không. Kệ Drive-in chủ yếu vận hành theo LIFO và không phù hợp với hàng hóa có hạn sử dụng.

Có thể kết hợp FIFO và LIFO trong cùng một kho không?

Có. Doanh nghiệp có thể phân khu lưu trữ theo từng nhóm hàng để áp dụng FIFO hoặc LIFO phù hợp.

Yếu tố nào quyết định chọn kệ FIFO hay LIFO hiệu quả?

Gồm đặc tính hàng hóa, số lượng SKU, tốc độ xuất nhập, loại xe nâng và diện tích kho.

11. Kết Luận

Việc lựa chọn kệ chứa hàng phù hợp với phương thức FIFO và LIFO là yếu tố then chốt để tối ưu hóa kho. FIFO yêu cầu kệ cho phép luân chuyển hàng hóa theo thứ tự nhập, như kệ Selective hay kệ con lăn. LIFO phù hợp với kệ tối ưu không gian như Double Deep hay Drive-in. Chọn đúng kệ giúp doanh nghiệp giảm thất thoát, tối ưu diện tích và tăng hiệu quả quản lý kho.